Colexio oficial de arquitectos de Galicia - Delegación Lugo

COAGLUGO

26/02/2012 | Revista de prensa

IN MEMORIAM. LUIS MORENO MANSILLA

"A repentina e inesperada morte de Luis Moreno Mansilla deixa un baleiro na arquitectura española. Todos os que o coñecemos recordaremos a súa aguda intelixencia, o seu pícaro sentido do humor e a súa humildade, unha combinación que o converteu nun colega entrañable e nun gran profesor. Luis era un artista na arte da amizade que tiña en conta o punto de vista da outra persoa e que a miúdo contestaba cun enigma. Na súa arquitectura, combinaba o rigor intelectual con toques de enxeño creativo que facían que todo parecesen aparentemente sinxelos. Sempre estaba a buscar a idea axeitada para cada proxecto e encontraba inspiración en lugares inesperados.

A Luis gustábanlle as normas para poder transgredilas. Era profundamente serio, pero vía o valor do xogo. Estas actitudes percíbense nas obras que realizou en asociación con Emilio Tuñón dende 1992 en diante, despois de que ambos os dous deixasen o estudo de Moneo. Algúns destes edificios pasarán á historia como algunhas das contribucións máis importantes á disciplina. Un pensa, por exemplo, no MUSAC de León (2001-2004), co seu plano en zigzag que revela os espazos para as exposicións e que gañou merecidamente o Premio Cereal van der Rohe de Arquitectura Europea en 2007. Outros, menos espectaculares, como o Museo de Belas Artes de Castelló (1996-2001), co seu rigoroso sentido da orde e a súa sobria postura cívica, tamén merecen un lugar na historia.

A obra de Mansilla/Tuñón combina a claridade de pensamento coa riqueza espacial, as técnicas modernas de construción coa artesanía e a expresión individual cun sentido da continuidade histórica. Tendo en conta o uso humano, o contexto e a construción, alcanzaron a poesía arquitectónica a través da orquestración dos materiais e da luz. Nunha época de receitas doadas e de dogmas pasaxeiros, Luis o profesor será recordado polos seus alumnos da ETSAM e das diversas escolas internacionais nas que foi profesor visitante polo seu método socrático que revelaba paulatinamente as súas posibilidades a cada estudante, ao tempo que lle suxería a súa propia busca creativa. "

Cando me decatei da espantosa noticia onte, viñéronme á mente inmediatamente todas as ocasións en que nos encontraramos, como por exemplo mentres conduciamos polos extensos espazos de Castela e León para ver o MUSAC case rematado, ou mentres admirabamos a propia casa de Alvar Aalto en Helsinki xunto coa muller de Luis, a pintora Carmen Pinart, e co seu socio Emilio: sempre sentía a mesma curiosidade por todo, dende os pomos das portas ata a postura filosófica do arquitecto, sempre realizaba as mesmas preguntas penetrantes e os mesmos comentarios divertidos e sempre esbozaba ese mesmo sorriso enigmático e cómplice."

William J. R. Curtis, historiador de arquitectura.

EL PAIS (25.02.2012). "Luis Moreno Mansilla, o la poesía arquitectónica"


"Luis Moreno Mansilla estaba entre os mellores, por non dicir era o mellor, dos arquitectos que pasaron polo estudo. A súa perda deixa atrás unha obra valiosa desgraciadamente interrompida. O estudo deberá agora readaptarse e hai que confiar en que non se converta noutra cousa. Por máis que o traballo dos dous poida considerarse como feito ao unísono, os matices dunha personalidade tan complexa, sutil e sensible como a de Luis Mansilla facían que a súa contribución fose tan definitiva como imprevisible. Farase sentir a súa falta.

O mércores, coa noticia, tremíanme as pernas. Pero ao buscar a proximidade nas súas palabras, ao encontrarme co que Luis Mansilla escribiu na dedicatoria da súa tese Apuntamentos de viaxe ao interior do tempo, publicado pola Caixa de Arquitectos, o tremor converteuse en sobresalto: "Ao meu avó Luis, oculista, entre cuxos aparatos ópticos crecín. Morreu como a todos nos gustaría morrer, de improviso, mentres durmía, a mesma mañá na que debía partir cara a Roma e comezar esta tese que agora lle dedico. Conmigo levei as súas antigas guías de Italia orixinais Badoeker de 1870 que o día anterior me regalara".

Non é unha premonición pero estremecen as súas palabras, se ben hai nelas algo que hoxe tamén resulta consolador. Acompaña a esta dedicatoria noutra páxina unha constelación de iniciais. ET, por Emilio Tuñón, CP, pola súa muller Carmen Pinart. Cabe tamén pensar que outras aluden a Juan Navarro Baldeweg, a Enric Miralles, a Pedro Feduchi, a Alvaro Soto... a min mesmo, como me fixo saber ao envolver as miñas iniciais, RM, nun círculo... La dedicatoria mostra a sensibilidade de Luis. A súa tese, resultado dunha viaxe a Suecia seguindo a Asplund que máis tarde se prolongou en Roma, fainos sentir aínda a presenza de Luis a través daquelas imaxes que o atraían. Non hai debuxos seus, pero está repleta dos doutros que describen precisamente o seu modo de entender a arquitectura.

Víaselle contento. Gozou de moitas das cousas que a arquitectura pode dar. Era unha persoa sofisticada na elección de todo aquilo que o rodeaba, sofisticación que trasladaba ao ton que quería para a súa arquitectura. A pesar da madureza do seu traballo, non perdera a condición xuvenil, case de estudante, que chegaba a ser grácil, dunha frescura adolescente. Seguramente Luis Mansilla estivo moi atento ao traballo da súa muller, a pintora Carmen Pinart, con quen compartía unha sensibilidade común. Estaba contento coas súas fillas. Pódese dicir que tivo unha vida plena. Pero tamén que lle tivese apetecido facer moitas outras cousas. Tamén a nós que as tivese feito. As ocupacións ás que nos leva a vida cotiá facían que nos vísemos menos agora e a súa inesperada desaparición fai que se esperte a conciencia do mal uso que facemos do noso tempo. Sinto non ter podido compartir con el unha visita ao hotel Atrio de Cáceres. Tamén me tería gustado ensinarlle os traballos que estamos a facer en La Mejorada.

Recórdoo debuxando o edificio de La Previsión Española, o aeroporto de Sevilla, o Museo Thyssen Bornemisza, a Fundación Miró e tantas outras obras. Viviu connosco catro meses mentres estabamos en Cambridge. Logo, xa na década dos noventa, a maioría de idade e os primeiros encargos deron lugar ao comezo da súa carreira independente: a unión de dúas persoas que sentían dun modo común pero con calidades diversas. Emilio Tuñón ten uns grandes dotes de arquitecto. Luis tiña a capacidade de pensar en todo aquilo que a arquitectura pode expresar. Foi a feliz conxunción destes dous arquitectos a que deu lugar a unha obra propia, singular e atractiva, valorada dentro e fóra de España. A obra que ata agora construíron sempre foi sólida e fresca, madura dende o principio. Co MUSAC abriron a visión do que ía ser a nova idea figurativa dos noventa: non ligada a problemas estruturais ou formais senón debedora da nova cultura dixital que dá lugar a unha nova versión da obra aberta.

Hai dúas semanas pedíronme da Glasgow School of Art unha referencia porque querían nomear a Tuñón e Mansilla profesores honorarios. Rematei a carta dicindo que era difícil encontrar outros dous con tanto mérito. Cabía esperar grandes cousas e seguro que o estudo as logrará. Por simpatía, no sentido etimolóxico do termo, por ese contacto diario con Luis, algo das virtudes de Luis está xa en Emilio. E aínda que a triste perda faga inevitable establecer un antes e un despois, sería unha gran cousa que o traballo do estudo se produza sen descontinuidade. "

Rafael Moneo, arquitecto.

EL PAIS (24.02.2012). "En memoria de Luis M. Mansilla"


"Luis Moreno Mansilla morreu a noite pasada en Barcelona aos 52 anos. Viaxara co seu socio Emilio Tuñón para presentar o último libro sobre outro brillante arquitecto español tempranamente desaparecido hai 11 anos, Enric Miralles. A Tuñón e a Mansilla (nacidos ambos os dous en Madrid en 1959) gustáballes facer as cousas xuntos e o parón económico dos últimos anos devolvéralles a oportunidade de compartir viaxes e clases, ademais das visitas de obra. Levaban dúas décadas asociados e máis dunha sendo os mellores arquitectos de España, os mellores entre os sólidos, entre os que xa nada teñen que demostrar e non obstante cren que deben facelo. Eran proxectistas con tanta cabeza como tacto e cultura, os herdeiros naturais de Rafael Moneo -con quen traballaron durante dez anos- aínda que, como fillos tamén doutro tempo, gozaron dunha mentalidade máis plástica e inventiva á hora de lanzarse a probar composicións e materiais..."

Anatxu Zabalbescoa

EL PAIS (23.02.2012). "Un hombre joven, un arquitecto maduro"


EL CULTURAL.ES. EL LEGADO DE LUIS M. MANSILLA

VIMEO_MANSILLA Y TUÑÓN

VIMEO_"EL ÁGUILA"