Colexio oficial de arquitectos de Galicia - Delegación Lugo

COAGLUGO

20/01/2013 | Revista de prensa

EL PAIS SEMANAL: "A outra globalización"

A pesar das crises locais, a construción é un mercado global en expansión.


Afirmar que a arquitectura só existe pola necesidade de construír é un truísmo. A miña filosofía persoal é que somos construtores, mesmo aínda que nos acheguemos ao tema dende o punto de vista do deseño. A pesar das crises locais, formamos parte dun mercado global en expansión. Espérase que a construción mundial creza en torno a un 67%, dende os actuais 7,2 billóns de dólares ata os 12 en 2020, nun prazo de tempo tras o cal as economías dos países emerxentes supoñerán o 55% da cota total de mercado, fronte ao 46% de hoxe. Hai dous anos, China superou a Estados Unidos como o maior mercado de construción, e prevese que esta tendencia a crecer continúe polo menos durante unha década.

Os desafíos da economía global son formidables. Moitos temen que a globalización dea lugar a unha sociedade homoxénea na que todo acabará parecendo o mesmo. No contexto da arquitectura, resulta vital que todos os edificios ou espazos públicos que cremos respondan ao sentido do lugar, ás tradicións da cultura local e ao clima. Non obstante, a conectividade da que gozamos hoxe en día pode aproveitarse para combater algúns dos desequilibrios que lastran o noso mundo; a globalización podería ser entón unha forza benéfica.

A pesar do ascenso das economías dos países emerxentes, case 900 millóns de persoas de todo o mundo seguen carecendo de auga potable. A disparidade no acceso aos recursos é extremo: ducharse durante cinco minutos -poñamos por caso en España- supón gastar máis auga que a que utiliza ao longo de todo un día o habitante dunha barriada pobre dun país en desenvolvemento. Case o 40% da poboación mundial non ten acceso a redes de saneamento axeitadas. Hai máis persoas no mundo con teléfonos móbiles que con posibilidade de usar un inodoro limpo. Mil millóns de persoas non teñen unha vivenda digna, e cen millóns delas carecen de acubillo de calquera tipo. Nunha conxuntura de diminución de recursos naturais e de incerteza respecto ao futuro enerxético, o 25% da poboación mundial carece de electricidade.

As cidades europeas están a ser superadas por unha serie de megalópoles xurdidas ao longo e ancho de todo o mundo, cuxa poboación supera os 15 millóns de habitantes. As implicacións de tal desenvolvemento en relación coas cuestións de consumo de enerxía e o uso dos recursos son evidentes, pero complexas. A esperanza de vida, a mortalidade infantil, a educación, a emancipación e, de feito, tamén a liberdade política dunha sociedade -todos eles factores que inflúen no seu índice de desenvolvemento humano- están relacionadas co seu acceso á electricidade e a outros recursos. De xeito significativo, todas aquelas sociedades que son ricas en termos de consumo enerxético tenden tamén a estar constituídas por familias máis pequenas, o que significa, noutras palabras, que puxeron freo ao crecemento da súa poboación, un dos problemas fundamentais aos que ten que enfrontarse o mundo actual. Diso dedúcese que existe un forte incentivo moral para que a distribución e a dispoñibilidade de enerxía sexan globalmente equitativas.

Podería argumentarse que atender estas necesidades é unha cuestión que ten máis que ver cos dereitos humanos que coa arquitectura. Pero creo que os arquitectos, en canto comunidade global, deberían preocuparse por este tema, e mesmo ir máis alá, abordando os aspectos sociais e espirituais do feito de construír. Unha dimensión espiritual que estaría próxima ao modo en que se construían as catedrais da Idade Media, que dependían das viaxes que os albaneis cualificados e artesáns emprendían dun país a outro, superando fronteiras nunha forma temperá de globalización.

A noción de arquitecto global non é nova; tal foi, por exemplo, a condición de Andrea Palladio, o grande arquitecto do Renacemento. A través dun pequeno número de edificios construídos e dos seus relevantes escritos, deu lugar, en palabras dun experto, a "unha arquitectura conceptualmente prefabricada". A influencia de Palladio é evidente, por exemplo, na obra de Íñigo Jones ou Thomas Jefferson, e en calquera concello ou edificio público neoclásico, dende o Museo do Prado en Madrid ata a Main Street de Disneylandia. Tampouco é novidoso o concepto de pegada ou estilo global. Exportado dende Francia e Italia, o estilo barroco deu forma, por exemplo, a San Petersburgo tal e como o coñecemos hoxe en día e, a través da colonización, pasou tamén a África, Asia e América Latina.

A Revolución Industrial seguiu o mesmo patrón, con estilos diversos adaptados ás necesidades, gustos e climas locais. Londres, por exemplo, fabricaba mobiliario que se enviaba á América; en Filipinas facíase artesanía que se exportaba a México e España; os fabricantes italianos de mobles trasladábanse a Francia, e os prateiros franceses, a Suecia. Aínda na década de 1930, a sede central do Banco de Hong Kong e Shanghái foi prefabricar en Reino Unido e enviada en barco para a súa montaxe na colonia. Hai unhas semanas, estiven no soar onde vai construírse o noso campus para Apple en Silicon Valley, revisando maquetas e prototipos: o meu propio equipo estaba formado por alemáns, italianos, estadounidenses e británicos, analizando produtos de California, Europa e China. Unha empresa global, en definitiva.

A globalización non é, así, algo novo; dun xeito ou outra, sempre estivo connosco. A diferenza é que hoxe, grazas aos avances nas comunicacións e a tecnoloxía, estamos mellor conectados que nunca. O reto actual consiste, polo tanto, en aproveitar o poder desta comunidade internacional cada día máis próspera para mellorar a vida dos máis necesitados. Isto require unha globalización concibida noutro sentido: a combinación da vontade política, o uso dos recursos, o deseño e a técnica co fin de abordar estas cuestións en todo o mundo á vez.


EL PAIS SEMANAL: "La otra globalización"

 

Comentarios

Ainda non existen comentarios para esta nova. Crea o primeiro completando o seguinte formulario.

* Todos os comentarios serán moderados antes da súa publicación.

Enviouse o comentario correctamente. Todos os comentarios son moderados antes de ser publicados. Grazas.

Enviar un novo comentario